Coup d'État /ˌku deɪˈtɑ/ ဆိုတာ မူရင်း ပြင်သစ်ဘာသာစကားက ဆင်းသက်လာတဲ့ စကားလုံးဖြစ်ပြီး အစိုးရတစ်ရပ်နှင့် ၄င်း၏ အာဏာကို လူတစ်စု သို့ စစ်အင်အားတစ်စု သို့ နိုင်ငံရေးအင်အားစု တစ်ခုမှ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားသော ပြင်းထန်သည့် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြင့် ရုတ်တရက် ဖယ်ရှားပစ်ခြင်းဟု ပြင်သစ် အဘိဓာန်တစ်ခုမှာ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆို ထားပါတယ်။ 

ပြင်သစ်နိုင်ငံသမိုင်းအရ ပြင်သစ်တော်လှန်ရေး ဖြစ်ပွားခဲ့သော ၁၇၈၉ ခုနှစ်မှသည် ယခုလက်ရှိအခြေခိုင် တည်တံ့နေသော ပဥ္စမ‌မြောက် သမ္မတနိုင်ငံတော် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည့်  ၁၉၅၈ ခုနှစ် အထိ နှစ်ပေါင်း ၁၆၀ ကျော်အတွင်း  ကြိုးပမ်းမှု (အောင်မြင်/ရှုံးနိမ့်/တစ်ပိုင်းသိမ်း အပါအဝင်) ၁၅ကြိမ်မက ရှိခဲ့ကြောင်း လေ့လာမှတ်သားခဲ့ဖူးပါတယ်။ နပိုလီယန် ဘိုနာပတ်ကိုယ်တိုင် ပါဝင်ခဲ့သော ၁၇၉၉ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုနှင့် ၄င်း၏တူဖြစ်သူ လူဝီ-နပိုလီယန် ဘိုနာပတ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ၁၈၅၁ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှုတို့မှာ အလွန်ထင်ရှားပါတယ်။ Coup d'État အသုံးအနှုန်းကို ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကပင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆရန်ရှိသော်လည်း အင်္ဂလိပ်သတင်းစာများတွင် ၁၉ရာစုအစပိုင်းလောက်မှ စတင်၍ ပြင်သစ်ရှိ နပိုလီယန်၏ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများအကြောင်း ရေးသားခဲ့ကြရာတွင် ထည့်သွင်းသုံးနှုန်းရာမှ အသုံးတွင်ကျယ်လာကြောင်း သိရပါတယ်။ ထိုစဉ်က ပြင်သစ်စကားလုံး Coup d'État ကို တိုတိုတုတ်တုတ်၊ ထိထိမိမိနဲ့ အဓိပ္ပါယ်ခြုံငုံမိသော အင်္ဂလိပ်စကားလုံးတစ်လုံးဖြင့်  ဘာသာမပြန်နိုင်ခဲ့ကြ၍ ထိုသို့ သုံးစွဲခဲ့ကြခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဖတ်ရှုဖူးပါတယ်။  အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် Coup d'État အသုံးအနှုန်း တွင်ကျယ်လာသောအခါ  d'État ကို ဖြုတ်၍ coup တစ်လုံးတည်းဖြင့် သုံးနှုန်းလာသည်ကို နောက်ပိုင်းတွင် တွေ့ရှိလာရပါတယ်။

 Coup d'État ဆိုသည့် စကားလုံးတွင် État ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတစ်ခု၊ ဒေသတစ်ခု (သို့) အစိုးရတစ်ခု ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသော နာမ်ဖြစ်ပါတယ်။ coup အတွက် အဓိပ္ပါယ်အများကြီး ရှိတဲ့အထဲကမှ ဒီနေရာမှာတော့ တစ်ဉီးတစ်ယောက်ကို မမျှော်လင့်ဘဲ ရုတ်တရက် ရိုက်ချသောဖြစ်ရပ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ယူရပါမယ်။ de ကတော့ ပုံမှန်အသုံးအားဖြင့် ပိုင်ဆိုင်မှုပြ ဖြစ်သော်လည်း ဤနေရာတွင်မူ နောက်မှလိုက်သော နာမ်ကို အထူးပြုကာ နာမဝိသေသနသဘော သုံးနှုန်းထားခြင်း ဖြစ်ပြီး သရနှင့်စသော État နှင့်ပေါင်းစပ်သောကြောင့် d'  ဖြစ်သွားပါတယ်။ ထို့စကားလုံး ၃ လုံး ပေါင်းစပ်သောအခါ နိုင်ငံ(သို့)အစိုးရတစ်ခုနှင့် သက်ဆိုင်သော ရုတ်တရက်ရိုက်ချက်ဟု အဓိပ္ပါယ် ရသွားပါတယ်။ 

Coup d'État ကဲ့သို့ ပြင်သစ်ဘာသာတွင် coup နှင့် တွဲသုံးနှုန်းသော စကားရပ်များစွာ ရှိပါတယ်။ ဥပမာ-  'coup de foudre' ဆိုလျှင် မြင်မြင်ချင်း ချစ်ကြိုက်ခြင်း၊ 'coup de main' ဆိုလျှင် ကူညီမှု လက်တစ်စုံ၊ 'coup de poing' ဆိုလျှင် လက်သီးတစ်ချက်၊ 'coup d'œil' ဆိုလျှင် အကြည့်တစ်ချက်  စသည်တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ 

Youtube video 1799 Coup d'État : https://www.youtube.com/watch?v=gUOsMQhiQcQ